Odszkodowanie - co to jest, od kogo możemy się domagać wypłaty i w jakich przypadkach.

Rozpoczynamy cykl postów dotyczący odszkodowań. W związku z faktem iż tematyka jest obszerna, a chcemy byście temat zrozumieli i byli świadomi swoich praw podzieliłam go na kilka etapów.

Na początek ogólnie o odszkodowaniu. W następnych postach poruszę temat konkretnych przypadków wraz z zamieszczeniem wzorów pism.

Jeśli macie pytanie śmiało komentujcie pod postem na pewno na każde odpowiem, lub piszcie do nas w wiadomościach prywatnych.

Na początek chciałabym byście zaznajomili się z tematyką, czyli pokrótce co to jest odszkodowanie, za co i od kogo możemy się o nie ubiegać.

Co to jest odszkodowanie?

Odszkodowanie jest świadczeniem, które należy się poszkodowanemu w momencie, gdy została mu wyrządzona  szkoda.

Od kogo należy się odszkodowanie?

 Odszkodowanie należy się od:

·         osoby, która szkodę tę wyrządziła lub

·          od podmiotu, który czy to z mocy prawa czy też na podstawie stosownej za tę osobę ponosi odpowiedzialność. Mowa tutaj o takich przypadkach jak np. odpowiedzialność pracodawcy za wyrządzoną szkodę przez pracownika, czy też odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń za szkodę na podstawie zawartej umowy.

Odszkodowanie powinno w  pełni zrekompensować szkodę jaką poniósł poszkodowany. Co do zasady odszkodowanie powinno ściśle odpowiadać rozmiarom wyrządzonej szkody(wysokość odszkodowania powinna być adekwatna do rozmiarów szkody). Z doświadczenia wiem, iż różnie z tym bywa zwłaszcza jeśli sami bez pomocy prawnika staramy się o wypłatę odszkodowania za szkodę.

Rodzaje odszkodowań – czyli kiedy jakie i za co ?

·         Odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu – odszkodowanie powinno wyrównać uszczerbek, który powstał u poszkodowanego wskutek zdarzenia wywołującego szkodę,

·         Odszkodowanie za szkodę majątkową - wypłata odszkodowania powinna przywrócić w majątku poszkodowanego stan sprzed zdarzenia wywołującego szkodę.

Za co możemy ubiegać się o odszkodowanie ?

- wypadek komunikacyjny  - szkoda na osobie – tutaj mamy do czynienia z zagadnieniem odszkodowania i zadośćuczynienia – szczerzej o szkodach osobowych w kolejnym poście

- wypadek przy pracy

- wypadek np. na skutek poślizgnięcia się na oblodzonym chodniku

- wypadek np. na wskutek potknięcia się o wystającą płytę chodnikową lub nierówną nawierzchnię, źle zadbany próg klatki schodowej itp.

- szkoda majątkowa à tutaj mowa o wszystkich szkodach na rzeczach np. zderzenie dwóch pojazdów – szkoda na samochodzie, zalanie domu, pożar domu itp.

Dodatkowo zawsze możemy ubiegać się o tzw. utracone korzyści majątkowe,  czyli wszystko to co byśmy osiągnęli gdyby do szkody nie doszło.

Przykładowo:  Pojazd nauki jazdy uległ zniszczeniu na wskutek kolizji z innym pojazdem, z winy tego drugiego pojazdu. Wówczas właściciel pojazdu nauki jazdy może dochodzić odszkodowania od sprawcy wypadku z OC à naprawa pojazdu, samochód zastępczy, a także utracone korzyści majątkowe czyli te korzyści jakie by ten pojazd „zarobił’ gdyby jeździł.

Podsumowując odszkodowanie możemy uzyskać :

·         bezpośrednio od sprawcy szkody (jeśli nie był/a ubezpieczony) co jednak jest niezwykle trudne, bywa że są niewypłacalni, lub

·         od towarzystwa ubezpieczeniowego (zakładu ubezpieczeniowego), w którym sprawca ma wykupioną polisę

·         od towarzystwa ubezpieczeniowego, w którym mamy my wykupioną polisę (dodatkowo)

Należy również pamiętać, że gdy mamy np. kolizję samochodową i sprawca zbiegł z miejsca wypadku również możemy dochodzić odszkodowania od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. (szerzej w kolejnych postach).

Urlopy dla rodziców cz. 2 - urlop wychowawczy i ojcowski - wszystko co powinniście wiedzieć

       

     Dziś chciałabym przybliżyć Wam zagadnienia dotyczące urlopów wychowawczych oraz innych  urlopów związanych z rodzicielstwem.

*Urlop wychowawczy

Urlop wychowawczy jest kolejnym urlopem z którego mama może skorzystać po zakończeniu urlopu rodzicielskiego aby móc opiekować się swoją pociechą.

Komu przysługuje i w jakim wymiarze?

Prawo do urlopu wychowawczego ma rodzic zatrudniony co najmniej 6 miesięcy.

Do sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia wlicza się także poprzednie okresy zatrudnienia, tak więc liczy się łączny staż pracy u wszystkich pracodawców.

Wymiar urlopu wynosi 36 miesięcy i jest udzielany na okres nie dłuższy niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia.

W przypadku jeśli dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność i wymaga osobistej opieki rodzica, dodatkowo przysługuje 36 miesięcy urlopu wychowawczego. Urlop ten nie może przysługiwać na okres dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia.

Przepisy umożliwiają skorzystanie z urlopu wychowawczego z podziałem na 5 części, które nie muszą być wykorzystane bezpośrednio po sobie. Ponadto nie ma określonej minimalnej ani maksymalnej długości jednej części urlopu. Tak więc rodzic może sam decydować w tym zakresie, a pracodawca za każdym razem musi uwzględnić wniosek pracownika o urlop wychowawczy.

Prawo do urlopu wychowawczego przysługuje zarówno pracującej mamie, jak i pracującemu tacie. Z urlopu wychowawczego mogą jednocześnie skorzystać oboje rodzice, jednak łączny wymiar urlopu nie może przekraczać podstawowego wymiaru tj. 36 miesięcy.

Wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego

Urlop wychowawczy udzielany jest wyłącznie na wniosek pracownika składany w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem urlopu.

Podjęcie pracy na urlopie wychowawczym

Rodzic przebywający na urlopie wychowawczym ma prawo podjąć pracę zarobkową u pracodawcy, który udzielił mu takiego urlopu lub u innego pracodawcy. Jednak podjęcie zatrudnienia nie może spowodować zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

W przypadku ustalenia przez pracodawcę, że pracownik stale zaprzestał sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem (np. podjął pracę na cały etat u innego pracodawcy), pracodawca wzywa pracownika do stawienia się do pracy w terminie przez siebie wskazanym. 

Przerwanie urlopu wychowawczego

Rodzic może zrezygnować z urlopu wychowawczego w każdym czasie – za zgodą pracodawcy, a także po uprzednim zawiadomieniu pracodawcy, w terminie nie późniejszym niż na 30 dni przed  zamiarem podjęcia pracy.

Powrót do pracy po urlopie wychowawczym

Po powrocie z urlopu wychowawczego pracodawca  zobowiązany jest do zatrudnienia pracownika na stanowisku zajmowanym przez niego przed urlopem stanowisku pracy. W przypadku, gdy pracodawca nie ma takiej możliwości, musi zaproponować pracownikowi stanowisko równorzędne do poprzednio zajmowanego oraz odpowiadające kwalifikacjom zawodowym pracownika. Wynagrodzenie jakie pracownikowi zostanie przyznane nie może być niższe od wynagrodzenia za pracę przysługującego innemu pracownikowi wykonującemu pracę na stanowisku, które ten pracownik zajmował  przed urlopem.

Należy jednak dodać, że niestety ochrona trwałości stosunku pracy pracownika przebywającego na urlopie wychowawczym kończy się z chwilą jego powrotu do pracy. W związku z tym nie ma przeszkód prawnych, aby pracodawca w dniu powrotu do pracy wypowiedział mu umowę o pracę.

Czy urlop rodzicielski ma wpływ na urlop wychowawczy?

W wyniku nowelizacji przepisów od dnia 2 stycznia 2016 r. liczba części urlopu wychowawczego jest uzależniona od liczby części wykorzystanego urlopu rodzicielskiego.

Jeżeli wykorzystanie części urlopu rodzicielskiego nie będzie następowało bezpośrednio po zakończeniu poprzedniej części urlopu rodzicielskiego i urlopie macierzyńskim, to liczba wykorzystanych części urlopu pomniejszy liczbę części  urlopu wychowawczego.

Przykład

Mama urodziła dziecko 4 stycznia 2016 r. złożyła wniosek o 16 tygodni urlopu rodzicielskiego bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego . Pozostałe 16 tygodni urlopu chce wykorzystać w dwóch częściach, pierwszą w 2017 roku, a drugą w 2018 roku. W takiej sytuacji urlop wychowawczy może składać się maksymalnie z 3 części zamiast 5, ponieważ liczbę części urlopu wychowawczego należy pomniejszyć o 2.

Przy czym pomniejszenie liczby części urlopu wychowawczego nie wpłynie na jego wymiar, nadal wyniesie on 36 miesięcy.

Prawo do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego podczas i po zakończeniu urlopu wychowawczego

Mamie będącej na urlopie wychowawczym nie przysługuje zasiłek chorobowy za okres niezdolności do pracy, ponieważ w tym okresie nie podlega ona ubezpieczeniu chorobowemu.

W sytuacji gdy niezdolność do pracy rozpoczęła się podczas urlopu wychowawczego i trwa nieprzerwanie po jego zakończeniu, mama ma prawo do świadczenia chorobowego od pierwszego dnia po zakończeniu urlopu.

Urlop wychowawczy a ubezpieczenia społeczne

Od 1 września 2013 roku osoba przebywająca na urlopie wychowawczym obowiązkowo podlega :

·        ubezpieczeniom społecznym – jeżeli nie posiada innych tytułów do tych ubezpieczeń np. nie wykonuje umowy zlecenia lub nie prowadzi działalności gospodarczej,

·        ubezpieczeniu zdrowotnemu – jeżeli nie ma innego tytułu do ubezpieczenia,

Składki na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne są wykazywane przez pracodawcę w miesięcznych deklaracjach rozliczeniowych ZUS natomiast finansowane są przez budżet państwa. Jednak aby składki mogły być naliczane przez pracodawcę, pracownik korzystający z urlopu wychowawczego powinien przedłożyć oświadczenie o braku innych tytułów do ubezpieczeń oraz prawa do renty lub emerytury.

Obniżenie wymiaru czasu pracy zamiast urlopu wychowawczego

Rodzic, który uprawniony jest do urlopu wychowawczego może zamiast korzystania z niego, złożyć wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy. Wymiar ten, nie może być  niższy niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. Wniosek o zmniejszenie etatu należy złożyć najpóźniej na 21 dni przed rozpoczęciem pracy w skróconym wymiarze czasu pracy. Pracodawca jest zobowiązany do uwzględnienia wniosku pracownika.

Uwaga! Rodzic, który zdecydował się skorzystać z obniżenia wymiaru czasu pracy podlega ochronie w zakresie trwałości stosunku pracy. Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę, ani rozwiązać umowy o pracę na 21 dni przed rozpoczęciem wykonywania pracy w obniżonym wymiarze do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy. Jednak łączny okres ochrony przed zwolnieniem nie może trwać dłużej niż 12 miesięcy.

Ochrona pracowników- rodziców przed zwolnieniem z pracy

Przyszłe mamy oczekujące na przyjście na świat swojego dziecka, a także rodzice korzystający z urlopów związanych z rodzicielstwem podlegają ochronie przed zwolnieniem z pracy.

Zgodnie z kodeksem pracy pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę z pracownicą:

·        w okresie ciąży,

·        w okresie urlopu macierzyńskiego,

chyba, że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownicy.

Ochrona przysługuje również kobiecie, która zajdzie w ciążę w trakcie okresu wypowiedzenia.

W takiej sytuacji umowa o pracę nie może być rozwiązana i pracodawca powinien anulować wypowiedzenie.

Ponadto, jeżeli nastąpi rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem, w trakcie którego okaże się, że kobieta była w ciąży, wówczas pracodawca będzie musiał przywrócić ją do pracy.

Rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w czasie ciąży lub trwania urlopu macierzyńskiego może nastąpić w czasie ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu pracy. Należy zaznaczyć, że upadłość czy likwidacja musi dotyczyć całego zakładu pracy, a nie tylko np. wydziału firmy.

Umowa na czas określony a ciąża

Umowa o pracę zawarta na czas określony oraz umowa zawarta na okres próbny przekraczający 1 miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie 3 miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu – Art 177 §3 Kodeksu pracy.

Jeżeli umowa zostanie przedłużona do dnia porodu, pracodawca nie musi zawierać kolejnej umowy czy aneksu do umowy przedłużającego okres jej trwania.

Ochrona przed rozwiązaniem oraz wypowiedzeniem umowy o pracę dotyczy również rodziców przebywających na urlopach wychowawczych.

Pracodawca nie może rozwiązać ani wypowiedzieć umowy o pracę rodzicowi, który złożył wniosek o urlop wychowawczy na 21 dni przed rozpoczęciem urlopu wychowawczego do dnia jego zakończenia.

Rozwiązanie umowy o pracę przez pracodawcę jest możliwe w przypadku:

·        ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy,

·        gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownicy,

·        w przypadku zwolnień indywidualnych i grupowych z przyczyn niedotyczących pracowników

*Urlop ojcowski

Pracujący tata dziecka ma prawo do 2 tygodni urlopu ojcowskiego, z którego będzie mógł skorzystać do ukończenia przez dziecko 24 miesiąca życia.

Urlop można podzielić na 2 części, jednak, żadna z części nie może być krótsza niż 1 tydzień.

Urlop ojcowski jest udzielany na pisemny wniosek pracownika wychowującego dziecko składany w terminie nie krótszym, niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu.

Do wniosku o urlop ojcowski należy złożyć następujące dokumenty:

·        skrócony odpis aktu urodzenia dziecka, lub kopie dokumentu,

·        oświadczenie pracownika- ojca wychowującego dziecko, że nie korzystał z urlopu ojcowskiego, ani z jego części,

Przerwanie urlopu ojcowskiego

Po zmianie przepisów tj. od dnia 2 stycznia 2016 r. tata przebywający na urlopie ojcowskim będzie mógł przerwać urlop jeśli w tym czasie dziecko zachoruje i będzie wymagało opieki szpitalnej. Wówczas pozostałą część urlopu tata będzie mógł wykorzystać w terminie późniejszym, po wyjściu dziecka ze szpitala. Nie ma znaczenia okres jaki dziecko pozostaje w szpitalu, a jedynie wiek dziecka tj. do 24 miesiąca życia.

*Opieka na dziecko – nowe zasady udzielania

Pracujący rodzic ma prawo do 2 dni opieki nad dzieckiem, które przysługuje do ukończenia przez nie 14 roku życia (Art 188 Kp).

Jeżeli oboje rodzice dziecka są zatrudnieni, z opieki może skorzystać tylko jedno z nich składając stosowne oświadczenie pracodawcy.

Wymiar opieki jest niezależny od liczby dzieci. Pracownik sprawujący opiekę nad dzieckiem, zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Niewykorzystana opieka nad dzieckiem w danym roku kalendarzowym nie przechodzi na rok kolejny.

Od 2 stycznia 2016 r. z opieki nad dzieckiem można skorzystać w następujący sposób:

·        w wymiarze dniowym – 2 dni,

·        w wymiarze godzinowym – 16 godzin.

O sposobie wykorzystania opieki decyduje pierwszy wniosek złożony przez pracownika w roku kalendarzowym.

Tekst: Iza K. 

ZGŁOSZENIE DAROWIZNY - DRUK SD-Z2 - jak wypełnić? , Forumularz do ściągnięcia

W momencie powstania obowiązku podatkowego, aby nie płacić podatku i zostać od niego zwolnionym musimy złożyć do właściwego urzędu skarbowego deklarację, że taką darowiznę otrzymaliśmy.

Deklaracje składamy w terminie do 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (dnia, w którym otrzymaliśmy darowiznę) druk na formularzu urzędowym SDZ2.

Oprócz wspomnianego druku SD-Z2 musimy przedłożyć również:
* potwierdzenie dokonania przelewu (jeśli darowane były środki pieniężne), lub akt notarialny w przypadku nieruchomości, oraz 
* umowę darowizny.
Wzór umowy sporządzę w następnym poście.


Poniżej omówienie formularza druku SD- Z2 - zakładając, że otrzymaliśmy na podstawie umowy darowizny środki pieniężne na rachunek bankowy

FORMULARZ SD - Z 2 - STRONA 1

W polu nr 1 wpisujemy swój NIP lub PESEL 
w polu nr 4  wpisujemy datę kiedy otrzymaliśmy darowiznę
w polu nr 5 wpisujemy datę w której została przekroczona kwota wolna od podatku dla I Grupy podatkowej --> np. mogliśmy otrzymać 3 darowizny pieniężne od rodziców w 2014, 2015, 2016. Ale dopiero w 2016 przekroczyliśmy kwotę wolną od podatku i wtedy powstał obowiązek podatkowy.   


W pkt A pole nr 6 wpisujemy właściwy urząd skarbowy. Jeśli otrzymaliśmy nieruchomość to właściwym będzie urząd ze względu na położenie nieruchomości, jeśli środki pieniężne to urząd właściwy ze względu na miejsce zamieszkania obdarowanego - czyli tej osoby która otrzymała darowiznę. 

w polu nr 7 - jeśli zgłaszamy po raz 1 deklarację to stawiamy X przy jedynce, jeśli chcemy złożyć korektę uprzednio złożonej deklaracji stawiamy X przy 2.

PKT "B" rubryka nr 8-23: wpisujemy swoje dane osobowe + adresowe 
PKT "C" rubryka nr 24-39: wpisujemy dane osoby od której otrzymaliśmy darowiznę 

PKT "D" zaznaczamy pole nr 6 "darowizna" 
PKT "F" zaznaczamy pole nr 48 "umowa"

DRUK SD-Z2 strona 2:     

Na stronie 2 w punkcie "G' zaznaczamy pole nr 7 rubryka 81 - wpisujemy nazwę banku przykładowo BANK PKO S.A. a w polu nr 82 kwotę darowizny jaką otrzymaliśmy np 100 000zł

DRUK SD-Z2 strona 3:  

Na stronie nr 3 w polu "H" zaznaczamy stopień pokrewieństwa z osobą, od której otrzymaliśmy darowiznę 

DRUK SD- Z2 strona 4: 

Strona 4 punkt "I" zaznaczamy sposób w jakim otrzymaliśmy darowiznę środków pieniężnych - jeśli był to przelew bankowy zaznaczamy punkt 89 - "rachunek bankowy"

W punkcie "J" - warto tutaj wpisać swój nr telefonu kontaktowego - w razie jakiś uwag lub ewentualnych braków urzędnik będzie miał możliwość bezproblemowego skontaktowania się

W punkcie "K" - 94 - wpisujemy datę wypełnienia druku
                          - 95 - swoje imię i nazwisko (osoby wypełniającej i składającej druk)
                          - 96 - podpisujemy się czytelnie

Aby ściągnąć aktualną wersję druku SD-Z2 wystarczy kliknąć lewym przyciskiem myszy na obrazek (powiększy się), a następnie prawym przyciskiem myszy kliknąć na zdjęcie i wybrać opcję - zapisz obraz jako.... Zapisujemy przykładowo na pulpicie. Klikamy w zdjęcie i drukujemy.

 

 

Wszystko o urlopach macierzyńskim i rodzicielskim - co powinna wiedzieć przyszła mama

          

 W życiu każdej kobiety przychodzi czas kiedy staje się mamą. Bez wątpienia macierzyństwo jest nową i nieznaną rolą, która jest nieodwracalna, a kobieta pozostaje mamą do końca życia.

Młoda  mama, zwłaszcza pracująca chciałaby jak najdłużej spędzić czas ze swoim maluszkiem                    i poświęcić się jego wychowaniu.

            Obecnie prawo daje możliwość sprawowania opieki nad nowo narodzonym dzieckiem wraz ze wsparciem finansowym przez rok czasu nie tylko rodzicom zatrudnionym na etacie ale również innym grupom.

Niestety , nie wszyscy potrafią odnaleźć się w gąszczu zawiłych przepisów. Wiele przyszłych mam                i tych, które nie dawno nimi zostały same muszą borykać się z załatwianiem wszystkich spraw                     i pokonywaniem napotkanych barier. Dlatego też chciałabym przybliżyć Wam istotne tematy związane z urlopami przysługującymi w pierwszych latach macierzyństwa.

Na początek urlop  macierzyński i rodzicielski.

Długość urlopu rocznego wynosi standardowo 52 tygodnie.

Na ten okres składa się:

urlop macierzyński

20 tyg – jedno dziecko przy jednym porodzie

31 tyg – dwoje dzieci przy jednym porodzie

33 tyg – troje dzieci przy jednym porodzie

35 tyg – czworo dzieci przy jednym porodzie

37 tyg -  pięcioro dzieci przy jednym porodzie

oraz

urlop rodzicielski 

32 tygodnie w przypadku urodzenia jednego dziecka,

34 tygodnie  w przypadku urodzenia większej liczby dzieci przy jednym porodzie.

 Urlop macierzyński

Urlop macierzyński rozpoczyna się od dnia porodu chyba, że mama postanowiła wykorzystać urlop jeszcze przed porodem ale nie więcej niż 6 tyg.

Na złożenie wniosku o urlop macierzyński i rodzicielski jest 21 dni po porodzie.

W tym czasie można zastanowić się czy od razu wykorzystać urlop macierzyński i rodzicielski, czy tylko urlop macierzyński oraz zdecydować w jakiej wysokości będzie wypłacane świadczenie.

Kto może również skorzystać z urlopu macierzyńskiego?

Po zmianie przepisów, które weszły w życie 2 stycznia 2016 r. istnieje możliwość aby z części urlopu macierzyńskiego mógł skorzystać również pracujący ojciec dziecka. Jednak jest to możliwe dopiero po wykorzystaniu przez mamę dziecka 14 tyg. urlopu macierzyńskiego.

Procedura ta wygląda następująco:

·        Pracownik ojciec dziecka składa wniosek do swojego pracodawcy o udzielenie części urlopu macierzyńskiego w terminie nie krótszym niż 14 dni przed jego rozpoczęciem.                                 Do wniosku należy dołączyć akt urodzenia dziecka oraz oświadczenie mamy dziecka                       o rezygnacji z części urlopu macierzyńskiego.

Uwaga! Część urlopu macierzyńskiego, z którego korzysta ojciec dziecka, musi się rozpoczynać bezpośrednio po zakończeniu części urlopu macierzyńskiego wykorzystanego przez mamę. Nie może być choćby jednego dnia przerwy.

·        Pracodawca udziela pracownikowi – ojcu dziecka urlopu macierzyńskiego.

·        Mama dziecka zgłasza swojemu pracodawcy pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z części urlopu macierzyńskiego, najpóźniej 7dni przed przystąpieniem do pracy.

 Pracodawca jest zobowiązany uwzględnić wniosek.

Choroba mamy i pobyt w szpitalu

Jeżeli mama wykorzystała po porodzie urlop macierzyński w wymiarze 8 tyg. a wymaga opieki szpitalnej i stan zdrowia uniemożliwia jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem, wówczas                z części urlopu macierzyńskiego może skorzystać pracujący ojciec dziecka. W takim przypadku urlop macierzyński mamy zostaje przerwany na okres, w którym korzysta z niego ojciec wychowujący dziecko.

Jednak nie tylko pracujący ojciec dziecka może skorzystać z części urlopu macierzyńskiego w czasie choroby i pobytu w szpitalu mamy. Prawo to mają również inni pracujący członkowie najbliższej rodziny.

Gdy dziecko jest w szpitalu.

Mama w razie urodzenia dziecka wymagającego opieki szpitalnej, która wykorzystała po porodzie   8 tyg urlopu macierzyńskiego, pozostałą jego część może wykorzystać w terminie późniejszym, po wyjściu dziecka ze szpitala. Nawet w przypadku, gdy dziecko bezpośrednio po porodzie zostaje zatrzymane w szpitalu na dłuższy czas, konieczne jest wykorzystanie obowiązkowej 8 -tygodniowej części urlopu macierzyńskiego po porodzie. Takie rozwiązanie gwarantuje ochronę zdrowia kobiety.

Przerwanie urlopu macierzyńskiego na okres pobytu dziecka w szpitalu, zobowiązuje pracującą mamę do stawienia się w pracy. Jeżeli lekarz dziecka uzna, że zachodzi konieczność zapewnienia opieki matki nad dzieckiem przebywającym w szpitalu, wówczas wystawi mamie zwolnienie lekarskie i za ten okres mama otrzyma zasiłek opiekuńczy.

Urlop rodzicielski

Mama będzie mogła skorzystać z urlopu rodzicielskiego dopiero  jeżeli  wykorzysta w pełnym wymiarze urlop macierzyński tj. 20 tygodni (przy urodzeniu jednego dziecka).

Urlop rodzicielski można wykorzystać nie tylko jednorazowo, lecz także maksymalnie w 4 częściach. Należy zaznaczyć, że żadna z tych części nie może być krótsza niż 8 tygodni.

Część urlopu w wymiarze 16 tygodni można wykorzystać nie później niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat.

Kto  również może skorzystać z urlopu rodzicielskiego?

Z tego przywileju mogą skorzystać oboje rodzice. Mogą  podzielić się urlopem, czyli część urlopu wykorzysta mama, a część ojciec dziecka.

Urlop rodzicielski a praca na etacie

Mama korzystająca z urlopu rodzicielskiego będzie mogła łączyć go z wykonywaniem pracy                          u pracodawcy, który takiego urlopu udzielił w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy.

Aby skorzystać z takiej formy urlopu rodzicielskiego należy złożyć do pracodawcy pisemny wniosek w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem wykonywania pracy.                                   Pracodawca jest zobowiązany uwzględnić wniosek pracownicy, chyba że nie jest to możliwe                    ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy którą wykonuje pracownik. W takim przypadku pracodawca musi poinformować pracownika na piśmie o przyczynie odmowy złożonego wniosku.

Jeżeli mama będzie łączyła urlop rodzicielski z wykonywaniem pracy u pracodawcy, który udzielił jej takiego urlopu, wymiar urlopu ulegnie proporcjonalnemu wydłużeniu do wymiaru czasu pracy przez nią wykonywanej, nie dłużej jednak niż do 64 tygodni.

Przykład:

Mama łączy 12 tygodni urlopu rodzicielskiego z pracą w wymiarze 1/2 etatu.                                           Urlop zostanie wydłużony o 6 tygodni (12 tygodni x 1/2 etatu = 6 tygodni). W tym przypadku urlop rodzicielski wydłuży się o 6 tygodni urlopu rodzicielskiego niełączonego z pracą.

Czy można zrezygnować z urlopów lub ich części?

Złożenie jednego wniosku o udzielenie urlopu rodzicielskiego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim nie oznacza, że mama nie będzie mogła zrezygnować z części lub całości urlopu rodzicielskiego np. w celu przejęcia przez małżonka opieki nad dzieckiem. W tym celu mama musi złożyć pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z części lub całości urlopu rodzicielskiego w terminie nie krótszym niż 21 dni przed powrotem do pracy.

Zasiłek macierzyński

Tak jak wcześniej wspomniałam,pracująca mama po urodzeniu dziecka ma 21 dni na złożenie dokumentów o urlop macierzyński i wypłatę zasiłku. Wysokość zasiłku w czasie trwania urlopu macierzyńskiego zależy od tego jaki wariant mama wybierze.

I WARIANT

100% podstawy wymiaru zasiłku za okres urlopu macierzyńskiego i 60% podstawy wymiaru zasiłku za okres urlopu rodzicielskiego. Zasiłek macierzyński w  wysokości 100% za okres urlopu macierzyńskiego otrzymują mamy, które wnioskują tylko o urlop macierzyński i wstrzymują się z podjęciem decyzji o korzystaniu z urlopu rodzicielskiego. Dotyczy on także osób, które nie złożyły wniosku w terminie.

Ponadto o wypłatę zasiłku w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku za okres urlopu macierzyńskiego i 60% podstawy wymiaru zasiłku za okres urlopu rodzicielskiego może wystąpić każda mama składając jeden wniosek.

II WARIANT

80% podstawy wymiaru zasiłku za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego.                           Mamy wnioskujące o wypłatę zasiłku w tej wysokości zobowiązane są do złożenia wniosku w terminie nie późniejszym niż 21 dni po porodzie.

Decyzja o wyborze przedstawionych wyżej wariantów wypłat zasiłku macierzyńskiego zależy od młodej mamy jej planów na najbliższy rok, a także sytuacji finansowej, dlatego też powinna być dobrze przemyślana.

Bardzo ważną zmianą jaka została wprowadzona od 1 stycznia 2016 roku jest przyznanie świadczenia rodzicielskiego za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego dla tych rodziców, którym do tej pory nie przysługiwał zasiłek macierzyński. Dotyczy on zarówno bezrobotnych, pracujący na umowę o dzieło, rolników, jak i studentów. Osoby te  mogą przez rok otrzymywać           1 tys. zł netto bez względu na to, jak wygląda ich sytuacja finansowa . Ponadto osobom, którym ze względu na zarobki zasiłek macierzyński przysługuje w niższej wysokości niż 1 tys. zł otrzymają wyrównanie do tej kwoty finansowane przez budżet państwa.

 Zdjęcie : pochodzi ze strony infor.pl

UZNANIE OJCOSTWA DZIECKA POCZĘTEGO - CO GDZIE KIEDY ZŁOŻYĆ?

Uznanie ojcostwa to kwestia niezwykle istotna, ponieważ dziecko zmienia wówczas status prawny.
Co to oznacza?
- nabywa ono ochronę prawną,
- uprawnienie do uzyskania środków na utrzymanie i wychowanie (ew. prawo do alimentów),
- uzyskanie władzy rodzicielskiej
- wchodzi w krąg osób dziedziczących z ustawy.

Dlatego warto o to zadbać nawet wówczas jeśli dziecko jeszcze się nie narodziło.

Jakie dokumenty należy złożyć i gdzie? 

Oboje rodzice muszą stawić sie w USC przed kierownikiem z dowodami osobistymi, a jeśli dziecko się jeszcze nie narodziło to dodatkowo matka z kartą ciąży dziecka.  Do uznania ojcostwa potrzebna jest zgoda matki w formie oświadczenia potwierdzającego, że dany mężczyzna jest ojcem dziecka.

Zatem najlepiej jeśli oboje rodzice stawią się do USC złożą stosowne oświadczenia i podpisy. 

Wymagane dokumenty do uznania dziecka poczętego:
• dowody osobiste/paszporty rodziców,
• gdy matka jest panną - odpis skrócony jej aktu urodzenia,
• gdy matka jest rozwiedziona - odpis skrócony aktu małżeństwa z adnotacją o rozwodzie,
• gdy matka jest wdową - odpis skrócony aktu zgonu męża,
• -zaświadczenie lekarskie o ciąży kobiety,
Jeśli uznanie ojcostwa będzie odbywało się w urzędzie, w którym  ww. akty są nie trzeba ich wyciągać.

Nazwisko dziecka uznanego przez ojca wynika ze zgodnych oświadczeń rodziców składanych z oświadczeniami koniecznymi do uznania ojcostwa.


Złożenie oświadczenia przed kierownikiem USC o uznaniu ojcostwa jest zwolnione z opłat. 
 
Jeśli oboje rodzice uznają dziecko sytuacja jest prosta. W momencie gdy ojciec nie chce uznać dziecka wówczas matka dziecka musi wnieść sprawę do sądu.

KIEDY DO SĄDU?  

Jeśli biologiczny ojciec dziecka pozamałżeńskiego nie wyraża zgody na uznanie swojego ojcostwa przed kierownikiem stanu cywilnego, konieczne może okazać się złożenie pozwu do sądu o ustalenie ojcostwa.

Kto może wytoczyć takie powództwo?

• dziecko,
• matka dziecka,
• domniemany ojciec dziecka,
• prokurator.

Do którego sądu wnieść pozew?

Postępowanie o ustalenie ojcostwa może być prowadzone wyłącznie przez sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich właściwym dla miejsca zamieszkania pozwanego, albo przed sądem właściwym dla miejsca zamieszkania powoda. Decyzję w tym zakresie podejmuje powód występując ze swoim żądaniem. Pozew jest zwolniony z opłat sądowych.  jednak należy pamiętać że jeśli przegramy proces a strona przeciwna będzie reprezentowana przez adwokata wówczas możemy zostać obciążeni kosztami jakie ta osoba poniosła na adwokata. 

Jakie czynności podejmuje sąd?

Aby ustalić, czy pozwany jest rzeczywiście ojcem dziecka, sąd może przesłuchać świadków lub nakazać przeprowadzenie dowodu z badań DNA. Jeśli sąd nabierze pewności, że pozwany mężczyzna jest ojcem dziecka – wyda wyrok ustalający ojcostwo.

DODATKOWO należy pamiętać że składając pozew o ustalenie ojcostwa możemy domagać się innych roszczeń związanych z osobą dziecka:

• żądanie zasądzenia alimentów na dziecko – czyli kosztów jego utrzymania; na takich samych zasadach jak w przypadku innych spraw o alimenty,
• nadania dziecku nazwiska – albo dwuczłonowego (składającego się z nazwiska matki i nazwiska ojca dziecka) lub jednoczłonowego (czyli albo pozostawienie dziecku nazwiska panieńskiego matki lub nadanie nazwiska ojca),
• ustalenie zakresu władzy rodzicielskiej – można domagać się pozbawienia, ograniczenia lub zawieszenia władzy rodzicielskiej ojca dziecka, jeśli postawa ojca dziecka nie gwarantuje, iż należycie wykonywać będzie swoje obowiązki, np. nie interesuje się dzieckiem w żaden sposób. Należy zwrócić uwagę, że jeśli sąd ustali ojcostwo i nie orzeknie w żaden sposób o władzy rodzicielskiej – pozwany korzystać będzie z tej sfery na równi z matką dziecka.

a także na rzecz matki dziecka:

• żądanie poniesienia kosztów związanych z ciążą i porodem, np. koszty wyprawki, zakupu leków i witamin, odzieży ciążowej, wydatki związane z opieką lekarską, porodem w prywatnej klinice, itp.,
• żądanie poniesienia kosztu trzymiesięcznego utrzymania matki dziecka w okresie porodu (wyjątkowo można domagać się tego za dłuższy okres czasu).

Jeśli sąd ustali, że pozwany mężczyzna jest biologicznym ojcem dziecka, będzie mógł rozpoznać (i ewentualnie także uwzględnić) pozostałe roszczenia. Oczywiście, jeśli pozew został skierowany wobec osoby, która nie jest ojcem dziecka, nie może ona być zobowiązana ani do alimentacji dziecka ani też nie poniesie wydatków związanych z ciążą i porodem.

Co jeśli ojciec dziecka nie stawia się w sądzie na rozprawy?

W momencie, gdy ojciec dziecka nie interesuje się przebiegiem postępowania sądowego (nie stawia się w sądzie, nie składa pism sądowych itp.), możliwe jest wydanie tzw. wyroku zaocznego ustalającego ojcostwo. W takim wypadku wyrok nie może opierać się wyłącznie na przyjęciu za prawdziwe twierdzenia powoda.
Sąd może badać również dowody. m.in. zeznania świadków, którzy mają wiedzę o współżyciu intymnym stron postępowania (krewny, sąsiad, wspólny znajomy stron) lub inne dowody, np. wydruki korespondencji e-mailowej, z której wynika, że pozwany dziecko traktował jako swoje, smsy, wspólne zdjęcia, itp. Jeśli jednak sąd uzna zeznania powódki za niegodne z prawdą – może również wydać wyrok zaoczny oddalający powództwo.